فیلترشنی چیست و چرا ساخت آن در مشهد نیازمند طراحی سفارشی است؟
فیلترشنی: تعریف، اصول کار و کاربردها در تصفیه آب و فاضلاب
فیلترشنی (Filtration) یکی از قدیمیترین و در عین حال مؤثرترین فرآیندهای فیزیکی در تصفیه آب و پساب است که با هدف حذف ذرات معلق (TSS)، باقیمانده بیولوژیکی، جلبکها، خاکستر و در برخی موارد، رنگ و بوی نامطلوب انجام میشود. در سیستمهای مدرن تصفیه فاضلاب، فیلترشنی معمولاً در مرحله ثالثی (پستصفیه) پس از فرآیندهای اولیه و ثانویه (مانند تهنشینی اولیه و فعالسازی لجن) بهکار گرفته میشود.
سادهترین نوع فیلترشنی، فیلتر شنی (Sand Filter) است که در آن آب از لایههایی از رسانههای فیلتراسیون — معمولاً شامل ماسه سیلیسی، آنتراکسیت، گراول و گاهی ذغال فعال — عبور میکند. این ساختار چندلایه، با توجه به گرادیان اندازه ذرات، امکان حذف ذرات ریزتر از 20 میکرون را فراهم میکند.
در شرایطی که کیفیت خروجی باید به استانداردهایی مانند:
- رهاسازی به محیطزیست (طبق آییننامههای سازمان حفاظت محیطزیست)
- بازیافت برای آبیاری فضای سبز یا مصارف صنعتی
بِرسد، فیلترشنی تنها راهحل عملی و مقرونبهصرفه است.
انواع فیلترشنهای رایج در صنعت تصفیه فاضلاب
1. فیلتر شنی گرانشی (Gravity Sand Filter)
آب بهصورت گرانشی از بالا به پایین عبور میکند
مناسب برای واحدهای با فضای کافی که نیازی به فشار بالا ندارند
معمولاً در تصفیهخانههای شهری یا بیمارستانها استفاده میشود
2. فیلتر فشاری (Pressure Filter)
در یک مخزن تحت فشار کار میکند
فشردهتر، بدون نیاز به سازههای باز
ایدهآل برای کارخانهها، هتلها و واحدهای با فضای محدود
3. فیلتر چند رسانهای (Multimedia Filter)
ترکیبی از آنتراکسیت، ماسه و گراول در لایههای مجزا
عمق نفوذ بیشتر، عمر طولانیتر بین دورههای شستوشو
کاربرد گسترده در صنایع غذایی و دارویی
4. فیلتر با قابلیت Backwash خودکار
سیستم شستوشوی معکوس بهصورت زمانبندیشده یا بر اساس افت فشار
کاهش نیاز به نیروی انسانی و افزایش قابلیت اطمینان
چرا فیلترشنی «استاندارد» برای مشهد و شهرستانهای خراسان رضوی کافی نیست؟
بسیاری از واحدهای صنعتی، هتلی یا خدماتی در مشهد، نیشابور، تربت حیدریه، سبزوار و سرخس با چالشهایی مواجه هستند که یک فیلتر شنی آماده (Off-the-shelf) نمیتواند بهطور مؤثر پاسخگو باشد:
- ترکیب پساب متغیر: فاضلاب یک کارخانه لبنیاتی کاملاً متفاوت از فاضلاب یک واحد دارویی است.
- نوسانات دبی: در فصول گردشگری، فاضلاب هتلهای مشهد تا ۳ برابر افزایش مییابد.
- محدودیت فضای نصب: بسیاری از ساختمانهای قدیمی در مرکز مشهد فضای کافی برای فیلتر گرانشی ندارند.
- الزامات محیطزیستی محلی: استانداردهای رهاسازی در خراسان رضوی گاهی سختگیرانهتر از استانداردهای ملی است.
در چنین شرایطی، طراحی سفارشی فیلترشنی نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت فنی و اجرایی است.
طراحی و ساخت هوشمند فیلترشنی: چه عواملی باید در نظر گرفته شوند؟
- تحلیل کیفی و کمی پساب ورودی (BOD, COD, TSS, pH, چربی)
- تعیین استاندارد خروجی مورد نیاز (آبیاری؟ رهاسازی؟ بازیافت؟)
- انتخاب رسانههای مناسب (ضخامت لایه، اندازه دانه، تخلخل)
- محاسبه سرعت سطحی فیلتراسیون (معمولاً بین ۵ تا ۱۵ متر بر ساعت)
- سیستم شستوشوی بهینه (دستی، نیمهخودکار یا PLC)
- مصالح بدنه (فولاد کربنی با پوشش ضدزنگ، پلیاتیلن، FRP، بتنی)
- نحوه یکپارچهسازی با سیستمهای پیشین و پسین
این مراحل، نیازمند همکاری نزدیک بین مهندس طراح، مشاور محیطزیست و واحد سازنده است.
در این زمینه، واحدهای محلی که هم تحلیل فنی دقیق انجام میدهند و هم امکان ساخت فیزیکی در کارگاه خود را دارند، میتوانند با کاهش چرخه طراحی-ساخت، هزینهها و ریسک اجرایی را بهطور همزمان کاهش دهند.
اگر در خراسان رضوی فعالیت دارید و به دنبال فیلتر شنی یا فیلتر فشاری با مشخصات فنی سفارشی، مصالح مناسب شرایط پساب شما و پشتیبانی اجرایی پایدار هستید، با مشاورین فنی ما تماس بگیرید.
ما در کنار انجام تحلیلهای آزمایشگاهی و شبیهسازی فرآیند، امکان ساخت دقیق در کارگاه مشهد را داریم — از مرحله طراحی تا راهاندازی نهایی.
📞 برای دریافت مشاوره فنی رایگان و بررسی نیازهای واحد خود، همین امروز با ما در ارتباط باشید.
05135231610 – 09157677361
Alireza 
